Marnix Norder en Structuurvisie 2020

Marnix Norder deed bij de Provincie Zuid-Holland bestuurlijke ervaring op. Als gedeputeerde Verkeer en Vervoer maakte hij in de Zuidvleugel naam met het provinciaal fietsplan, de lightrail RijnGouwelijn en gratis busvervoer. Sinds maart 2005 verdedigt Norder als wethouder Ruimtelijke Ordening de Haagse kleuren. De eerste, opvallende stap van de ambi-tieuze Norder is de presentatie van Structuurvisie 2020, een toekomstvisie op de ruimtelijke structuur en ontwikkeling van Den Haag. Uit de structuurvisie blijkt dat Den Haag wil uitgroeien tot een ‘Wereldstad aan Zee’. Kernpunten: beter benutten van de ligging aan zee, versterking van Den Haag als internationale stad, bevordering van de ontplooiingskansen van en samenhang tussen individuen in de pluriforme Haagse samenleving. Den Haag toont ook op een ander niveau visie. De stad is bereid over haar grenzen heen te kijken en ziet kansen op Europese schaal door zich sterker als onderdeel van de Zuidvleugel en de Randstad Holland te manifesteren.

Wethouder Marnix Norder ziet kansen voor Den Haag als stad met topkwaliteiten. Daarvoor moet de stad op de schop. Den Haag staat bij het grote publiek niet bekend als voortvarend stadsvernieuwer. Dan wordt eerder aan Rotterdam gedacht. Niet terecht, want de stad herbergt met Transvaal inmiddels de grootste sloop-nieuwbouwlocatie van Nederland. Den Haag Zuidwest is zelfs veruit de grootste herstructureringsoperatie van na de Tweede Wereldoorlog. Den Haag bouwt in stilte gestaag en met visie aan meer stedelijke kwaliteit. En, zoals schrijver en Hagenaar Louis Couperus ons leerde: met de stille kracht kun je maar beter rekening houden.

Den Haag kent meer parken en ruim aangelegde buurten met een voornaam karakter, dan enig andere Nederlandse stad. U geeft aan de kwaliteit van de stad te willen verhogen door verdichting en te willen inhaken op het reeds bestaande. Hoe gaat u de huidige kwaliteiten ontzien?
“Den Haag kiest voor meer inwoners zonder groen op te offeren. Meer inwoners zorgen voor een breder draagvlak voor allerlei voorzieningen. Maar we zijn een beklemde stad, hebben niet veel ruimte. Daarom zullen we de stad met kwaliteitshoogbouw gaan verdichten, zodat we meer bouwvolume per hectare kunnen realiseren. Den Haag wil meer mensen een goede woning vlakbij hun werk bieden. Daarnaast gaan we onze naam als internationale stad versterken en zullen we meer internationale instellingen verleiden zich hier te vestigen. Mensen die de standplaats van een nieuwe instelling bepalen, kijken kritisch naar de kwaliteit van leven. Je kunt Den Haag vergelijken met Genève, Straatsburg en Brussel. We moeten het om de slag om instellingen beter doen onze Europese concurrenten. Daarom moet wonen en het cultuur- en natuuraanbod van hoog niveau zijn. De ligging aan zee is een extra kwaliteit. We gaan goed nadenken hoe we zee en internationale kwaliteit met elkaar kunnen verbinden.”
U propageert de compacte stad. Dan heeft u heeft de bewoners die een suburbaan woonmilieu zoeken wat uit te leggen. “Den Haag is verrijkt met drie nieuwe, ruim opgezette buitenwijken, waarmee we gezinnen een suburbaan milieu bieden. Ik constateer dat er juist veel behoefte is aan woningen voor jongeren, ouderen en één- en tweeverdieners zonder kinderen midden in de stad. Daarom heeft versterking van de binnenstad prioriteit.”

De structuurvisie neemt de rasterstructuur van Den Haag als uitgangspunt. Hoe kan deze structuur van invloed zijn op de ontwikkeling van de stad?
“Omdat Den Haag een rasterstad is, heb je de mogelijkheid per vakje functies te ontwikkelen. In een concentrische stad is alles binnen een cirkel gepropt. Den Haag kan het zich permitteren in één vak hoogbouw te plegen, terwijl het vak dat tien meter verderop begint, een compleet andere sfeer met historische gebouwen kent. Per raster verandert het gezicht van de stad. We kunnen een vak met veel startende, creatieve bedrijfjes ontwikkelen. Mocht het niet lukken, dan hoef je alleen een probleem in een specifiek vak op te lossen. Ik propageer sterk dat de stad een broeinest van creatieve activiteiten wordt. Dat hoort erbij als je jezelf internationale allure wil aanmeten. Den Haag moet bekend komen te staan om kleinschalige activiteiten, niet alleen als stad met topbanen en grote kantoren. Rasters hebben ook een nadeel, dat zie je in zwakke wijken. Daar heb je sociaal gezien minder kans om uit je vak te komen. Daarom bouwt Den Haag bewust voor de nieuwe middenklasse die wel in de buurt wil blijven wonen, vanwege de sociale contacten. Zo transformeert een wijk van een plek waaruit je wilt ontsnappen, naar een buurt waar je wil zijn.”

More information: www.stadsgesprekken-denhaag.nl

Tekst: Jaap van Rijn
Fotografie: Marcel Bekedam

Den Haag anders dan Hollandse steden

Wie Den Haags verleden kent, begrijpt beter waarom de stad de ambitie heeft zich een internationale uitstraling aan te meten. Den Haag is qua vorm en inrichting van de economie zichtbaar anders dan Hollandse -steden als Amsterdam, Leiden of Rotterdam. Hollandse steden zijn concentrisch van vorm. Een aantal ontstond rond een nederzetting op een dam bij een rivier. Zij breidden zich ringvormig rond de middeleeuwse kern uit, omsloten door een vestingmuur. De welvarende Hollandse steden waren handels- en nijverheidssteden die over een grote mate van handelingsvrijheid beschikten. De Hollandse graven vreesden de machtige -steden en moesten ingezien hebben dat de steden elkaar de vestiging van de regeringszetel zouden betwistten. Daarom kozen de graven een duinrand als neutrale plek om een kasteel als residentie te bouwen, het prille begin van hofstad Den Haag. Den Haag zou je kunnen beschouwen als een Washington DC of Canberra avant la lettre, hoewel de stad nooit de titel ‘Hoofdstad’ werd gegund.
De potentiële macht van Den Haag als vestigingplaats van de graven van Holland, van de Staten-Generaal, het hoogste regeringsorgaan, en van het Hof van de stadhouders, boezemden de steden vrees in. Zij ontzegden de stad dan ook vestingwerken en stadsrechten. In 1806 maakten de toenmalige Franse overheersers een eind aan deze omissie en kenden Den Haag de stadsrechten toe die bij haar status hoorde.
Ook natuurlijke omstandigheden hebben bijgedragen aan de on-Hollandse vorm van Den Haags rasterstructuur. Door de aanwezigheid van evenwijdig met de Noordzee lopende strandwallen, was het logisch om met de wallen meelopende wegen en wegen die haaks daarop naar het strand liepen, aan te leggen. De rasterstructuur draagt, samen met de vele parken, het strand, de duinen, de Noordzee en de negentiende-eeuwse wijken voor bestuurders, ambtenaren en diplomaten, bij aan de typisch Haagse sfeer. Den Haag kan dankzij een ideale ligging en de unieke vorm, transformeren tot een stad met allure. Met dank aan de opstelling van de Hollandse steden.