Door op 1 november 2012

Raadsbehandeling Realisatie Spuiforum

Na lange commissie-, afdelings- en fractievergaderingen heeft de PvdA-fractie de knoop doorgehakt en besloten akkoord te gaan met de volgende stap naar de realisatie van een Spuiforum. Onverminderd kritisch, dat wel.

Belangrijke punten voor de PvdA zijn en blijven een zo laag mogelijke druk op de gemeentelijke begroting en gedegen uitwerkingsplannen binnen de gestelde kaders. Wat de programmering betreft is het voor de PvdA cruciaal dat deze aantrekkelijk en toegankelijk is voor alle Hagenaars. Van de stad en voor de stad. Die toezegging vroeg de fractie vanavond zwart op wit van het college.

Hieronder vindt u de spreektekst van woordvoerder Jos de Jong. De raadsvergadering kunt u hier geheel of gedeeltelijk terugzien >>

 


 

Spreektekst Jos de Jong
1 november 2012

(gesproken tekst geldt)

Na het complexe en bij vlagen moeizame debat over het cultuurplan staat nu het Spuiforum op de agenda van de raad.

Voorgeschiedenis
In de vorige collegeperiode is door de gemeenteraad besloten tot de bouw van een dans- en muziekcentrum. De huidige raad heeft het college de opdracht gegeven een en ander uit te werken en daarover terug te rapporteren. Uit de stukken die de raad de afgelopen tijd heeft ontvangen kunnen we concluderen dat het college aan die opdracht keurig heeft voldaan.

Proces
Allereerst onze dank voor het bijwerken en expliciteren van het raadsvoorstel en dictum na de eerste termijn van de commissievergadering. Dit lijken ons goede wijzigingen ten opzichte van het vorige voorstel. Mijn inbreng gaat over een aantal achtergebleven essentiële punten. Wij staan aan de vooravond van een politiek besluit over een nieuw cultuurforum. Graag wil ik u ook deelgenoot maken van de afweging die de PvdA-fractie enkele uren geleden heeft gemaakt.

Maar eerst enige inleidende woorden vooraf.

Draagvlak in de stad
Wethouder De Jong wordt naar eigen zeggen overstelpt met steunbetuigingen voor haar voorstel voor het Spuiforum. Bijzonder. Ik heb een heel andere beleving van de reacties in de stad. Vele betrokken Hagenaars hebben zich kritisch tot zeer kritisch uitgelaten over dit plan. Onder hen niet de minste architecten.

Maar opvallender zijn de vele ‘gewone’ Hagenaars die niet begrijpen waarom de gemeente Den Haag juist nu 180 miljoen gaat uitgeven aan een groot nieuw cultuurcentrum.

Daar tegenover staan de toekomstige bewoners van het Spuiforum die enthousiast zijn over het voorstel en geloven in hun toekomst.

Stedenbouw – positie gebouw centraal
Wij nemen vanavond weliswaar geen besluit over het uiterlijk van het gebouw, maar u hebt het ons op dat vlak wel moeilijk gemaakt. De schetsimpressies in het presentatieboek (de Brochure) en in de promotiefilm kwamen op fundamentele punten niet overeen met de plattegronden. Fijn ook om de aangeleverde gecorrigeerde en aanvullende tekeningen te zien. Helaas roepen ook deze tekeningen weer nieuwe vragen op.

Door de draaiing van het gebouw, wat wij op zich een prima zet vinden, verdwijnt een belangrijk deel van de huidige, beschikbare openbare ruimte. Om niet te zeggen, het hele Spuiplein. De openbare toegankelijkheid van het gebouw, van Atrium tot de nok, is voor de PvdA daarmee nu wel een harde eis. Wij rekenen erop dat u dit gaat regelen in de nadere afspraken en/of in het huurcontract.

Al met al is de inhoud van de nota ‘Stedenbouwkundig Raamwerk’ een positieve wending. Op dit moment besluiten we over de positie van het gebouw. Alle andere zaken moeten, zoals gebruikelijk in deze fase, nog nader worden uitwerkt, zoals de definitieve positie aan het Spui en de relatie met de directe omgeving. Van het Rabbijn Maarsenplein en de Turfmarkt tot aan het fietsparkeren rond het gebouw.

Vanmiddag heeft onze stagiair Wouter het huidige aantal fietsen rond het stadhuis geteld en dat waren er 440. Ik neem aan dat u met mij eens bent dat er nu reeds sprake is van een fietsparkeerprobleem en dat wij mogen aannemen dat dit probleem zich in de toekomst minimaal zal verdubbelen.

De PvdA vraagt zich af of dit allemaal in het aangekondigde voorlopige ontwerp of bestemmingsplan kan worden meegenomen. Daarom vragen wij u om een nadere stedenbouwkundige uitwerking te koppelen aan het aangekondigde voorlopig ontwerp, dat als basis zal dienen voor het verdere bestemmingsplan.

Daarnaast is er momenteel slechts sprake van een indicatieve, zeg maar voorlopige, op de achterkant van een placemat gemaakte grondexploitatie. Hierin zit nog een groot aantal onzekerheden en ramingen over de te verwachten kosten en opbrengsten.

Bouwkosten
Dank voor de toezegging om bij een eventuele aanbesteding zoveel mogelijk bedrijven uit Den Haag en omgeving te laten komen en de benodigde banen voor tenminste een/tiende te laten vervullen door Hagenaars die momenteel afhankelijk zijn van een Wwb-uitkering.

De PvdA ziet wel risico’s rond de bouwkosten en dan met name rond mogelijke overschrijdingen daarvan. Wij zijn blij met de toegezegde onafhankelijke second opinion over de definitieve kostenberekeningen. De eventuele meerkosten wil het college contractueel neerleggen bij de bouwende partij. Prima. Maar de huidige raming van de bouwkosten zijn wel gebaseerd op een heel pril schetsontwerp.

KC
De positie van het Koninklijk Conservatorium (KC). Wij vinden de inhoudelijke bijdrage van het KC aan dit plan een grote meerwaarde. Ook zijn wij wel overtuigd van de oprechtheid van de vier partijen om er met elkaar echt iets van te gaan maken aan het Spui.

In de commissie heb gaf ik al aan dat wij de financiële constructie ten aanzien van het KC wel erg riant vinden en dat u op dit punt uw afspraken met de raad niet nakomt. De gemeente zal eenderde of wel 20 miljoen van het KC-deel van het gebouw betalen. Kunt u überhaupt garanderen dat het KC inderdaad de komende jaren op het Spui blijft of kan blijven?

Hetzelfde geldt voor RO en NDT, ook zij zijn afhankelijk van rijksfinanciering. Drie partijen die in meer of mindere mate buiten de invloedsfeer van de gemeente liggen.

In dit kader hecht de PvdA veel waarde aan de samenwerkingsovereenkomsten die u gaat sluiten.

Exploitatie en sponsorinkomsten
Het voorstel van het college ten aanzien van het tekort van 9 ton op de exploitatie van het KC vinden wij nog niet voldoende. In de commissie is zowel door de VVD als door de PvdA naar voren gebracht dat uw poging om dit tekort terug te brengen een goede is, maar eigenlijk niet goed genoeg.

Waarom bent u niet ingegaan om mijn voorstel om het tekort in vier jaar en niet in tien jaar af te bouwen? Kunt u dit uitleggen? Over negen maanden komt u immers ook met een businessplan voor vier jaar, tot 2022. Er is werkelijk niet een onderneming, en ik beschouw het Spuiforum als een maatschappelijke onderneming, die wegkomt met een niet sluitend businessplan. De exploitatie is nu geen stabiel geheel.

De programmering
Zoals ik reeds meerdere malen heb benadrukt, is het voor de PvdA cruciaal dat de programmering van het Spuiforum aantrekkelijk en toegankelijk is voor alle Hagenaars. Van de stad en voor de stad! Deze afspraak om te komen tot een duurzaam brede programmering zien wij graag zwart op wit terug in de contracten met de vier hoofdgebruikers van het Spuiforum. Of is misschien een betere naam: Culturenforum, want dat dekt wat ons betreft de lading beter.

Resumerend komen wij tot een eindoordeel
Dit voorstel is en blijft voor de PvdA een moeilijke afweging. De importantie van deze ontwikkeling zien wij heel goed, maar wij zien ook de haken en ogen. En de gevoelens die dit oproept in de stad.

Den Haag moet wel degelijk blijven investeren in de culturele infrastructuur. Dit deel van de Binnenstad verdient een aanpak en investering om het geheel op een hoger plan te brengen. Dit gebied is de schakel tussen Centraal Station en Grote Markt, twee enorme kernlocaties.

Conclusie
De PvdA is alles overwegend toch van mening dat wij deze stap nu kunnen zetten. Een principebesluit tot de bouw van het Spuiforum.

Wel wil ik het college er op wijzen dat het over enkele maanden zal moeten komen met pakket van uitwerkingsplannen dat zal moeten staan als een huis. Wij zullen deze plannen dan scherp beoordelen en toetsen aan de in het dictum genoemde randvoorwaarden.