27 juni 2013

Voorjaarsnota 2013 – Werk, Wonen, Armoedebeleid en meer

Vandaag was het de dag van terugkijken en vooruitblikken. Hoe presteerde de gemeente het afgelopen begrotingsjaar en waar moet de gemeente zich het komende jaar op richten. We hebben in 2012 stappen gezet, maar we zijn er nog niet. Voor de PvdA staan het komende jaar werk, wonen en armoedebeleid centraal.

Werk
De PvdA maakt zich ernstige zorgen over de stijging van de werkloosheid. Zowel voor ouderen als jongeren zit de arbeidsmarkt vrijwel op slot. De bestrijding van (jeugd)werkloosheid moet in 2014 een absolute prioriteit zijn. De PvdA-fractie heeft daarvoor een aantal voorstellen op tafel gelegd.

Blij zijn we met het zogenoemde versnellingspakket van 20,5 miljoen, waarmee de leefbaarheid in wijken zal worden aangepakt. Zoals de PvdA van het begin af aan heeft bepleit, ligt daarbij een extra accent op de Schilderswijk en Laak. Hiermee investeren we niet alleen in de voor alle Hagenaars zo belangrijke leefomgeving, maar creëren we tegelijkertijd werk.

Wonen
De PvdA blijft vechten voor een betaalbare woning voor iedereen. Wij vinden het dan ook zorgelijk dat de wachttijden voor een sociale huurwoning in onze stad oplopen en hebben het college gevraagd met oplossingen te komen. Daarnaast willen we dat de gemeente zo snel mogelijk werk maakt van ons verzoek om startersleningen te verstrekken aan starters op de kopersmarkt.

Armoedebeleid
Voor de PvdA is het een vereiste dat kinderen nooit vanwege gebrek aan geld niet mee kunnen doen aan de uitstapjes op school, aan sport en aan cultuur. Daarom blijft voor de fractie het succesvolle programma ‘Kinderen doen mee’ van groot belang.

En meer
De PvdA vroeg verder aandacht voor de jeugdvakantieactiviteiten, de soepbus, jongerenzender FunX, de sporttarieven, luchtkwaliteit, duurzaamheidsleningen en vele andere zaken. We hebben in 2012 immers stappen gezet, maar we zijn er nog niet.

De PvdA-toets
Wij kijken met spanning uit naar de begroting 2014, waarin het college aangeeft hoeveel geld het waaraan uit gaat geven. De PvdA zal deze begroting in ieder geval toetsen op de mate waarin:
• Er extra aandacht zal zijn voor bestrijding van de jeugdwerkloosheid
• Er extra aandacht zal zijn voor de bevordering van de leefbaarheid in wijken
• Er extra aandacht zal zijn voor het bevorderen van de duurzaamheid
• Er ruimte geboden gaat worden voor een aantal prioriteiten vanuit de raad

De schoonheid die van binnen zit
Velen spreken over Den Haag als een mooie en groene stad achter de duinen. Wij ook. Maar dat is in zekere zin de buitenkant. Voor ons is Den Haag pas echt mooi als de binnenkant ook mooi is. Dat betekent dat er minder segregatie is, dat kinderen zich volop kunnen ontwikkelen, dat jongeren aan de bak kunnen, dat er geen vreemdelingenhaat en discriminatie is, dat er voldoende zorg is voor hen die dat behoeven, dat iedereen een prettig thuis heeft, dat mensen veilig over straat kunnen en dat we elkaar echt kunnen ontmoeten!

U kunt (delen van) deze raadsvergadering hier terugzien >>

De volledige spreektekst van PvdA-woordvoerder Financiën Bas Sepers vindt u hieronder.


 

Inbreng PvdA Jaarrekening 2012 en Voorjaarsnota 2013
(Alleen gesproken tekst geldt)

We hebben in 2012 stappen gezet maar we zijn er nog lang niet!

De Jaarrekening 2012
Het experiment van de samenvoeging van de Jaarrekening en het Jaarverslag is wat ons betreft geslaagd. Handhaven dus.
Over het financiële resultaat hebben wij gemengde gevoelens. Sommigen kraaien van plezier bij een overschot van 115 miljoen maar wij niet!
a) Het overschot wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een vrijval van de reserve kapitaallasten (circa 64 miljoen). Dat potje was dus niet nodig! Een triest resultaat van de verkokering binnen het gemeentelijk apparaat. En dat in een tijd dat we omvangrijke bezuinigingen moesten doorvoeren! Staan ons nog meer verrassingen te wachten? Graag een reactie van de wethouder.
b) Positief is dat een deel van het overschot (circa 25 miljoen) veroorzaakt is door slimmer financieren. Dat is echte winst!
c) De rest van het overschot is veroorzaakt door onderbesteding. Er is dus minder beleid uitgevoerd dan afgesproken. Dat stoort ons.

Wij hebben dan ook direct gepleit voor een “inhaalslag”. En we zijn blij met het zogeheten “versnellingspakket” van circa 20 miljoen met sterke nadruk op leefbaarheid in de wijken, met een extra accent op de Schilderswijk en Laak. Graag snel uitvoeren. Kan het college iets zeggen over het werkgelegenheidseffect van dit pakket?

Met het financieel beheer gaat het de goede kant op. DSO en SZW zijn geheel op orde. Alleen DPZ baart nog zorgen. Kan de wethouder toezeggen dat DPZ voor het einde van deze collegeperiode geheel op orde is?

De Rekeningencommissie (RC) heeft geconcludeerd dat er in Den Haag sprake is van tegelijkertijd planningsoptimisme als het om de uitgaven gaat en ramingspessimisme als het om de inkomsten gaat. Realistisch begroten vraagt dus extra inspanning. Gaat de wethouder daar in de begroting 2014 voor zorgen?

Het grote rekeningoverschot laat ook zien dat er zelfs in tijden van economische crisis geen substantieel beroep behoeft te worden gedaan op het weerstandsvermogen. We zijn in Den Haag op dit punt wel heel voorzichtig. Wij steunen de door de heer Rietveld al eerder bepleite substantiële verlaging van de post “onvoorzien” (nu 5 miljoen euro). Dat levert de broodnodige structurele ruimte. Graag een reactie van de wethouder.

Verder zijn wij er niet voor om de vrijvallende middelen uit het gestopte project-Doubletstraat in de Grote Projectenpot te stoppen. Volgens de afgesproken begrotingsregels behoren deze middelen terug te vloeien naar de algemene middelen. Graag een reactie van het college.

Wij zijn aandeelhouder in diverse ondernemingen, zoals Eneco, Dunea, HTM en BNG. Dat zijn we om publieke belangen te dienen. Onze indruk is dat het college dit aandeleneigendom vooral ziet als een belegging. Wij pleiten voor een actief aandeelhouderschap dat er primair op gericht is beleidsdoelstellingen te dienen. Binnenkort hebben we daarover een debat in de commissie Bestuur. Wanneer komt de toegezegde notitie?

Dan nog iets over het woonlastenfetisjisme bij een aantal partijen in deze raad. Een gemiddeld huishouden in Den Haag is rond de 540 euro per jaar kwijt aan afvalstoffenheffing, rioolheffing en OZB. De eerste twee bedragen voor een tweepersoonshuishouden 265 respectievelijk 130 euro. Daar staan heel concreet diensten tegenover. Blijft over een bedrag van circa 150 euro OZB per gemiddeld huishouden, ofwel 12,50 euro per maand. 10% verlaging betekent dus een voordeel van 1,25 euro per maand, oftewel 4 eurocent per dag! Waar hebben we het over?

Niet dat de PvdA-fractie de lasten hoe dan ook wil verhogen, maar dat niet uitsluit wanneer blijkt dat dat nodig is om essentiële voorzieningen in stand te houden. Verlaging van de OZB zal voor ons voorlopig dus geen gewenste optie zijn!

En dan de hondenbelasting. Zeker in het licht van een rechterlijke uitspraak vinden wij dat de hondenbelasting van een algemene heffing omgezet zou kunnen worden in een bestemmingsheffing. Dan komt er een betere relatie tussen de last voor de hondenbezitter en de kosten die de gemeente maakt voor de hond in onze stad. Gaarne een reactie van het college.

Dan nu aan de hand van een zestal thema’s beleidsinhoudelijke onderwerpen.

THEMA 1: ECONOMIE EN WERK
Een sterke economie is voorwaarde voor voldoende werkgelegenheid. Goed dat er in 2012 weer een aantal buitenlandse ondernemingen en internationale instellingen naar Den Haag zijn gekomen. Maar ook het lokale bedrijfsleven vraagt aandacht, met name het MKB. We denken dat er in ieder geval meer armslag moet komen voor het innovatieve MKB als bron van nieuwe werkgelegenheid. Hoe kijkt het college daar tegenaan? Graag ook speciale aandacht voor de positie van ZZP’ers.

Dan de zogeheten regeldruk. De afgelopen jaren is er een omvangrijke red-tape-operatie uitgevoerd. Wij vinden dat het roepen om nog meer vermindering van regeldruk neigt naar kretologie. Regels zijn er immers niet voor niets! En gisteren nog meldde de voorzitter van MKB-Den Haag ons dat gemeentelijke regeldruk geen probleem meer is!

Ronduit zorgwekkend is de stijging van de werkloosheid. Zowel voor ouderen als jongeren zit de arbeidsmarkt vrijwel op slot. Een zo grote jeugdwerkloosheid als nu werkt op den duur maatschappelijk ontwrichtend. De PvdA-fractie heeft een aantal voorstellen op tafel gelegd. We gaan ervan uit dat het college in de begroting 2014 een belangrijke prioriteit legt bij de bestrijding van de jeugdwerkloosheid. Daarbij mede aandacht voor projecten ten behoeve van jongeren met een justitiële achtergrond. Graag een eerste reactie van de wethouder.

Verheugd zijn we over de aanstelling van een ambassadeur jeugdwerkloosheid of liever jeugdwerkgelegenheid. Tenslotte zouden wij graag zien dat er, zeker zo lang als de crisis aanhoudt, standaard bij elk voorstel van het college een paragraaf opgenomen wordt over de werkgelegenheidseffecten van dat voorstel. Is het college daartoe bereid?

THEMA 2: STEDELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN
Het college voert een minder sturend beleid met betrekking tot de stedelijke ontwikkeling. In het algemeen steunt de PvdA-fractie dat beleid. Op twee gebiedsontwikkelingen zouden we toch graag een wat actievere rol zien. Ten eerste bij de ontwikkeling rond de Pier en de Hommersonlocatie. Ten tweede bij de Binckhorst. In de commissie Ruimte hebben we gepleit voor een “plan light” voor dat gebied. De wethouder wilde daar over nadenken. Is het college al wat verder in dat denkproces?

Met zorg hebben we geconstateerd dat de wachttijden voor een sociale huurwoning oplopend zijn, een zeer belangrijke graadmeter voor het al dan niet voldoende voorhanden zijn van sociale huurwoningen. Hoe beoordeelt het college deze ontwikkeling? En wat kunnen we eraan doen?
De woningmarkt zit nog steeds behoorlijk op slot. Eerder hebben we al eens gepleit om voor starters op de koopmarkt zogeheten startersleningen mogelijk te gaan maken. Hoe staat het met de uitvoering van dat idee?

THEMA 3: WELZIJN, ZORG EN ARMOEDEBELEID
We krijgen te maken met een enorme decentralisatie-operatie vanuit het Rijk. Ik noem de Jeugdzorg, delen van de AWBZ en de Participatiewet. Is het college hier al voldoende op voorbereid en wanneer kunnen we daarover in de raad in discussie? Dit vraagt trouwens ook van de raad een intensieve voorbereiding. Wij nemen aan dat er in de begroting 2014 ook voldoende financiële voorzieningen getroffen worden om al te nadelige effecten op te kunnen vangen. Graag een reactie van de wethouder.

Mede door de economische crisis is er sprake van een toename in het aantal dakloze gezinnen. Dat kan toch niet in een beschaafde stad! Wat gaat het college daaraan doen? En mogen we er ook van uitgaan dat de soepbus in stand zal kunnen blijven. Graag een toezegging op dit punt.
Over de stichting JVA zal ik niet meer zeggen dan dat we goede nota genomen hebben van de toezegging van de wethouder om de stichting niet te laten omvallen.

In 2013 zijn de zwembadtarieven en de huurtarieven sporthallen bevroren. Wij zouden graag zien dat dat ook voor 2014 geregeld kan worden. Kan het college dat toezeggen?

Tenslotte het programma “Kinderen doen mee”. Voor de PvdA-fractie is het wezenlijk dat kinderen geen financiële belemmering ervaren bij hun participatie op school, in sportbeoefening en cultuurbeleving. De Ombudsman voor de Jeugd heeft daar zeer recent behartenswaardige zaken over gezegd. Graag een eerste reactie van het college op die ideeën. Zolang er in onze stad nog kinderen zijn die zonder ontbijt naar school gaan mogen we niet rusten!

THEMA 4: DUURZAAMHEID
Om onze stad in 2040 CO2-neutraal te hebben zijn er nog enorme stappen nodig. Binnenkort gaan we daarover in discussie in de commissie Leefomgeving, maar nu al spreek ik de verwachting uit dat het college in de begroting 2014 een extra financiële inspanning zal laten zien. Wij denken dat het effect van een ingezette euro belastinggeld in geval van rendabele duurzaamheidsinvesteringen door burger en ondernemer veel groter kan zijn indien we het subsidie-instrument omzetten in een garantie-instrument ten aanzien van door banken te verschaffen duurzaamheidsleningen. Graag een eerste reactie van het college op dat idee.

De aardwarmte-centrale bevindt zich in zwaar weer. Wij dringen er bij het college op aan om zijn uiterste best te doen om voor die centrale een toekomstbestendige doorstart te regelen.

De luchtkwaliteit in onze stad is nog niet op orde. Het college is bezig met de aanpak van een aantal knelpunten. Er is een burgerinitiatief in de maak ter verbetering van de luchtkwaliteit voor de omgeving van de Utrechtse Baan. We gaan ervan uit dat het college dat initiatief vanuit een positieve grondhouding tegemoet zal treden. En voor de langere termijn geldt dat het voldoen aan Europese normen absoluut niet voldoende is om te kunnen spreken van een gezonde situatie. Daarvoor zijn extra inspanningen nodig. Ziet het college kans om daarmee in de begroting 2014 al een begin te maken?

THEMA 5: DE PUBLIEKE SFEER
Zeer recent is de Leefbarometer verschenen. Daaruit blijkt dat de situatie in een aantal Haagse wijken eerder achteruit dan vooruit is gegaan. Voor de PvdA-fractie een aansporing om het krachtwijkenbeleid met minimaal dezelfde inspanning voort te zetten. Hadden we immers niet de doelstelling om op termijn van tien jaar de verschillen tussen de verschillende Haagse wijken te minimaliseren?

Op het thema “Schoon, heel en veilig” is belangrijke voortgang geboekt. Een mooi voorbeeld is zijn de ondergrondse afvalcontainers. Wat ons betreft wordt dit ORACS-programma versneld uitgevoerd. Daarnaast zien we graag dat bewoners meer betrokkenheid nemen en krijgen bij het beheer van hun straat, buurt en wijk. Kunnen we op dat punt nog nieuwe initiatieven van het college tegemoet zien?

Op het gebied van de media vragen we ons af of de rijksbezuinigingen een verschralend effect gaan hebben op de voor de lokale democratie zo belangrijke regionale en lokale omroepen. Graag een reactie van de wethouder daarop. En we gaan ervan uit dat het college net als in 2013 ook voor 2014 een bedrag ter beschikking stelt aan FUNX.

We zijn blij met de toezegging van het college om een onderzoek te gaan doen naar de diversiteit van besturen van maatschappelijke organisaties. Wanneer krijgen we de uitkomsten daarvan?

Een belangrijk onderdeel van de publieke sfeer is de wijze waarop wij in onze internationale stad van Recht en Vrede omgaan met vreemdelingen, asielzoekers en ongedocumenteerden. Het Rijksbeleid maakt het ons heel moeilijk basale zorg te bieden aan uitgeprocedeerden en ongedocumenteerden die niet terug kunnen naar hun land van herkomst. Wij hebben vertrouwen in de goede intenties van het college op dit terrein en rekenen op een gezamenlijke strijd om ook aan deze groep mensen, veelal goedgeschoold en vakbekwaam, in ieder geval minimale bestaanszekerheid te bieden.

Heeft het college door het kinderpardon nu voldoende armslag gekregen van het Rijk en ziet het college kans om op zoek te gaan naar de niet aangemelde gevallen?

THEMA 6: BESTUUR
De ervaring leert dat de stadsdeelkantoren goed en snel de hen toegekende budgetten kunnen inzetten. Neem aan dat zij dan ook bij de uitvoering van de versnellingsimpuls een belangrijke rol zullen spelen. En dat roept natuurlijk ook de vraag op naar de stand van de deconcentratie in onze stad. Wij denken dat het de effectiviteit van beleid ten goede kan komen als er meer budget overgeheveld gaat worden naar de stadsdelen. We kijken dan ook met spanning uit naar de door het college toegezegde notitie. Is al aan te geven wanneer we die kunnen verwachten?

CONCLUDEREND
Wij danken het college voor de inspanningen in 2012 en kijken met spanning uit naar de begroting 2014. Wij zullen die begroting in ieder geval toetsen op de mate waarin:
– Er extra aandacht zal zijn voor bestrijding van de jeugdwerkloosheid
– Er extra aandacht zal zijn voor de bevordering van de leefbaarheid in wijken
– Er extra aandacht zal zijn voor het bevorderen van de duurzaamheid
– Er ruimte geboden gaat worden voor een aantal prioriteiten vanuit de Raad

Pas als er voor bovenstaande punten voldoende (financiële) aandacht zal zijn kan er met ons gesproken worden over het inzetten van middelen ten behoeve van het begrotingsbeeld voor 2015 en latere jaren. Velen spreken over Den Haag als een mooie en groene stad achter de duinen. Wij ook! Maar dat is in zekere zin de buitenkant.

Voor ons is Den Haag pas echt mooi als de binnenkant ook mooi is. Dat betekent dat er minder segregatie is, dat kinderen zich volop kunnen ontwikkelen, dat jongeren aan de bak kunnen, dat er geen vreemdelingenhaat en discriminatie is, dat er voldoende zorg is voor hen die dat behoeven, dat iedereen een prettig thuis heeft, dat mensen veilig over straat kunnen en dat we elkaar echt kunnen ontmoeten!

En zo lang als dat niet het geval is gaan wij door met de strijd!

Uitgesproken door Bas Sepers, financieel woordvoerder PvdA